पत्र क्र १
बालपणीचा काळ सुखाचा आणि प्रवास पण ! कारण आपल्याला काहीच करावे लागत नसें. आपल्यासाठी तर प्रवास म्हणजे पर्वणीच , रेल्वेनी जाताना मागे पडणारे झाड़ं, शेतं, दूरवर दिसणारे तलाव, जंगल , सतत काहीतरी खाऊ ,...
जन्माच्या पाचव्या दिवशी, कुंडली मांडत, त्र्यंबकच्या देव शास्त्रींनी,” ही खुप प्रवास करेल” असे भाकित लिहिले. आणि ते खरे ठरवण्यासाठीच जणु की काय , ख़रच खुप प्रवास केला, कामासाठी, मज़ेसाठी, हेतु काहिही...
बालपणीचा काळ सुखाचा आणि प्रवास पण ! कारण आपल्याला काहीच करावे लागत नसें. आपल्यासाठी तर प्रवास म्हणजे पर्वणीच , रेल्वेनी जाताना मागे पडणारे झाड़ं, शेतं, दूरवर दिसणारे तलाव, जंगल , सतत काहीतरी खाऊ ,...
एकदा मिळालेला सामानाचा धड़ा चांगलाच लक्षात राहिला. त्यानंतर अनेक प्रवास केले पण आपल्याला उचलता येइल इतकेच सामान घ्यायचे अशीच सवय लागली. अनेक वेळा केलेल्या विमानप्रवासामुळे तर त्यावर आपोआपच बंधन आली....
प्रवास म्हटला की तिकिट वगेरे बुकिंग आले . हल्ली घरबसल्या सगळ होत पण आधी तसे नव्हते हां रेल्वेची तिकिटे काढायला स्टेशन वर जाउन रांग लावावी लागे. ते हातानी लिहिलेले चार्ट, त्यात कधीतरी ग़ल्लत ठरलेली ....
रेल्वे च्या प्रवासाचे एक बरे असते, घ्या काहीपण सामान, नो प्रॉब्लम. कितिदातरी सहप्रवाशांच्या सामानाने प्रवास कठीण केलेला चांगला आठवतो. एकदा लग्नाचे वऱ्हाड होते , अनेक जण असल्यामूळे गाड़ीभर विख़ुरलेले....
प्रवास करुन इच्छित स्थळी पोचल्यावर घ्यायला कोण येणार ही फ़ार सुंदर उत्सुकता असते. लहानपणी तर ह्या येणाऱ्या व्यक्ति बद्द्ल इतकी आत्मीयता वाटायची. नव्या जागेत कोणीतरी आपले आहे ही भावनाच खुप सुखावह...
नक्की घेउन जात. ३,४ वेळातर नागपुरहुनच गाड़ी घेउन गेलो होतों. पार काश्मीरला पण गाड़ीने गेलो होतों. मज़ा होती खुप. संध्याकाळ च्या आसपास जे मोठे गाव येइल, तिथे चांगले हॉटेल बघुन मुक्काम करायचा. सकाळी...
लांब गाड़ी लावा, ड्राइवर कडे सगळ सामान ठेवा अगदी फ़ोनपण नाही चालत. बरोबर फ़क्त विसाचे कागद बस बाकी काही नाही. Security इतकी की मला भितीच वाटली. आत बरेच काउंटर आहेत. पण रांग खुप वेळ लावावी लागतें....
परदेश प्रवास म्हणजे एक चिंताच असते माझ्या मनात. त्या इमिग्रेशन ऑफिसर ची तर मला एक अनामिक भितीच वाटते. वास्तविक मला कधी कोणी अड़वले नाही पण त्यांच्या त्या अनेक सुरस आणि चमत्कारिक कथा ऐकल्यात न . कोणी...
जाऊ तिथे खाऊ! अहो खाणारच न ? कशासाठी पोटासाठी...... प्रत्येक ठिकाणी निरनिराळी खाद्यसंस्कृति!! पण ती अनुभवायला फ़ाइव स्टार च्या बाहेर यायला हवे हे मात्र नक्की. भारतभर फिरताना आपण लोक मजेत असतो. कुठेही...
तर आपण जाऊ तिथे खाऊ बोलत होतों हां. हे खाणे पुराण कित्येक पत्र पूरेल बर!! पण..... भारतात फिरताना ज़ेवणखाण म्हणजे चंगळच असते. प्रत्येक भागाचे वैशिष्ट्य वेगळे , चव वेगळी आणि आनंद तर अवर्णनीय!! गंगटोक...
खाण्याचीं मज़ा असतेच पण खरेदी हां सर्व प्रवासाचा अविभाज्य भाग! मोठमोठया रंगीबेरंगी बाज़ारपेठांच आकर्षण न वाटल तरच नवल. भारतात फिरताना ख़रच खुप मज़ा असते. खुप प्रकारच्या वस्तु उपलब्ध असतात. त्या त्या...
परदेशी फिरताना पण खरेदी आलीच न . पण डोक़याला फ़ार ताप होतों, आपण सतत प्रत्येक वस्तुचे रुपयात मूल्य करणार. ख़रतर असे करु नये पण आपले मन आपल्या नकळत हिशोब करु लागतें. पहिल्यांदा हे सततचे गणित करुन...
तर चलनाचा एवढा गोंधळ मी सांगितला म्हणुन मी परदेशी खरेदीच करत नाही असे मुळीच नाही बर! छोट्या छोट्या बाज़ारपेठामधुन रंगीबेरंगी वस्तु बघत फिरताना खुप मज़ा येते. बहुतेक ठिकाणी महिला विक्रेत्या असतात, मग...
देश तेवढ्या कला!! आणि मला पण हस्तकलेच्या वस्तु जास्त आवड़तात, ती वस्तु घडवणारे हात अतिशय सुंदर वाटतात मला. किती तरी प्रकार! भारतात ईशान्येकडे बांबुच्या वस्तु असतात हे आपल्याला ढोबळमानाने माहित असते ....
खरेदी म्हणजे, प्रत्यक्ष वस्तु विकत घेतलीच पाहीजे असे नाही ह, बाज़ारपेठेचा फेरफटका सुद्धा मज़ेदार असतो. काही ठिकाणी मोठे मॉल असतात तसेच स्थानिक होतकरुंसाठी छोटे बाज़ार पण असतात, आणि दोन्हीचीं आपली...
माझ्यासाठी खरेदी हां निव्वळ व्यवहार न राहता अनेक वेळा भावनिक भाग बनुन जातों. त्यात अनेक अनावश्यक वस्तु पण घेतल्यात मी अनेक़दा, पण आपली छोटीशी कृती ज़र एखाद्याला मदतीची ठरत असेल तर मला त्यात काही ग़ैर...
ऊन लागणारच . लागू दे, चांगलीच लक्षात राहते न ती जागा मग. सौराष्ट्राचीं ट्रिप! ऐन में महीना होता. सूर्य तर आग ओकणारच. राजकोट हुन निघुन पहिला टप्पा जामनगर. तापमान ४० डिग्रीज़. गाड़ीतुन उतरुन त्या...
ऊन्हाळा जरी आपल्या भागाचे वैशिष्ट्य असले तरी जागतिक तापमान वाढीमुळे अलिकड़े सर्वच देशामधुन लोकांची भंबेरी उडवून दिली आहे उन्हानी. काही वर्षापूर्वी, एका सेमिनार मधे भेटलेली फ़्रेंच मैत्रिण. मला...
पाऊस आला वारा आला पान लागले नाचु …… पानच कशाला, सगळयाना च आवडतो पाऊस! कोणी किती पावसाळे बघितले त्यावर त्याला किती अनुभव आहे ते ठरत नाही का? जितका सुंदर तितकाच रौद्र रुपपण तो धारण करु शकतो हां....
पाऊस सगळयाना च हवाहवासा वाटतो. कुठेही जा, चांगलाच वाटतो. हिथ्रो वर उतरलो तो बाहेर रिमझिम!! दुसऱ्या दिवशी फिरायला गेलो, मस्त पाऊस. इटन कॉलेज चा तो सुंदर परिसर तर अजुन सुंदर वाटत होता पावसामुळे. तिथला...
ऊन पावसाचा खेळ जोवर मापात असतो तोवर त्याची मज़ा घेता येते. पण प्रमाणाबाहेर गेल्यास….. झालच न तस. दिल्ली विमानतळ. बाहेर प्रचंड तापलेला सूर्यनारायण. ३ वाज़ता च्या विमानासाठी वेळेत सगळे सोपस्कार आटपुन...
लहानपणी बर्फ़ फ़क्त फ़्रीझर मधे आणि फ़्रीझर च्या बाहेर बघीतला होता. हे नो फ़्रॅास्ट वाले फ़्रीझ बरेच नंतर आले न…. बाहेर बर्फ़ पसरलेला असतो , तो सुंदर दिसतो, कींवा त्यानी खुप असह्य थंडी वाजु शकते हे...
हिमालयात जशी बर्फ़ाची खुप मज़ा अनुभवली तशीच परदेशी पण खुप ठिकाणी अनुभवली. बर्फ़ बघायला Switzerland एकदम मस्त. तसा सर्वच यूरोप छान . Canada काय कींवा अमेरिकेचा काही भाग काय. बऱ्याच ठिकाणी बर्फ़ अगदी...
कांचीपुरम ला शंकराचार्यांची प्रत्यक्ष भेट झाली. आणि काही विषयावर त्यांचे विचार ऐकायला मिळाले. त्यांचा एक विचार खुप आवडला आपल्या संस्कृतिबद्दल, आपण निसर्गाला आपल्या जीवनात किती महत्वाचे स्थान देतो ....
अनोखी शांतता अनुभवायला मिळते. अनेक ठीकाणच्या नद्या अनेक छान अनुभव देउन गेल्यात. लंडन म्हटल की डोळया समोर थेम्स येतेच. हे शहर वसलेच आहे तिच्याभोवती. एखाद्या नदीचा भरपूर व्यावहारिक उपयोग केलेला थेम्स...
ते समुद्रातले खेळ वाले पण आले. आधी तर ते सगळे किनारे इतके सुनसान असायचे. एकदा खुप पाऊस आला . तर कुठे आसरा दिसतो का बघितले आणि एक टपरी दिसली, थोड़ा वेळ बसलो. पाऊस थाम्बला. बाहेर आलो तर कळल ती टपरी...
जसा अरबी समुद्र सुंदर तसाच बंगालचा उपसागर!! हा निळा तर तो हिरवा! तिथेही खुप किनारे फिरलो. कोणार्क जवळ असाच एक सुंदर किनारा. सपाट ज़मीन एकदम नव्वद अंशात खोल वळते. ती जागा खुप धोकादायक. पूरीच्या...
camper लावुन कोणीतरी राहतेंय . अधेमधे छोटी छोटी खेड़ी. इन्वर्नेस हुन आइल ऑफ स्काई च्या रस्त्यावर चे हे दृष्य! समुद्र पण तसाच जरा शांत. डॉर्नी च्या पुढ़े एक भला मोठा पुल ह्या बेटाला मेनलँड शी जोड़तो....
झाड़ापानांची, निसर्गाची खुप आवड असल्याने जंगलची भटकंति पण खुप ठिकाणी केली. अनेक निसर्गरम्य जागा त्यामुळे बघता आल्या. बरेचदा , खुप प्राणी दिसतात म्हणुन भयानक उन्हाळा पण सहन केला त्यासाठी. ऐन एप्रिल...
पक्ष्यांची एक वेगळीच दुनिया असते. आपल्या आपल्या दुनियेत ते व्यस्त असतात. मानवाचे अतिक्रमण ते जराही सहन करत नाहीत. इतकासा जीव तो बिचारा, किती कष्टाने जगवतो स्वतःला! पक्षी निरीक्षण आम्हाला सर्वस्वी...
पक्षी आणि निसर्ग !! अतुट जोड़ी. दोन्ही एकत्र भेटल्यावर काय बहार येते न! मुंसियारी ला पोचलो ते सकाळचे अकरा वाजुन गेले होते. घाटातल्या प्रवासाचा त्रास होत होता. तर थोडा आराम करु असा विचार करत पंचकूली...
इंटरनेट प्रकरण नवीनच होते तेव्हाची गोष्ट. एखादी नवीन वस्तु आणली की आपण कसे पूर्णवेळ तिचा खेळ करत असतो, तसेच मी ही करत होते. ओरिसा दौरा ठरला होता. अरे वा, चला आपल्या नेट वर काय बर माहिती मिळतेय, बघु...
दूर खंड्या सुर मारताना दिसेल. पाणकावळा पंख सुकवत असेल. खुप प्रकार. घनदाट झाड़ीतुन बोटिने फिरत पक्षी बघायला काही औरच मज़ा येते. ब्रिटन मधे अनेक पार्क्स फिरलो. पक्षी इतके स्वच्छ्न्द पणे विहरत असतात....
प्राणी पक्षी बघायला जायचं म्हणजे आफ्रिका खंड अतिशय उत्तम जागा. त्यातले अनेक देश असे आहेत की जिथे केवळ त्या तिथल्या जंगलांमुळे त्यांची इकॉनॉमी टिकून आहे. अनेक जंगल अनेक प्रकारचे वेगवेगळे प्राणी पक्षी...
नाईल नदी विक्टोरिया लेक मधून निघते तेव्हा तिला विक्टोरिया नाईल म्हणतात . पुढे ती वाहत जात अल्बर्ट लेक मधून निघणाऱ्या अल्बर्ट नाईल या नदीला मिळते. युगांडा मधली हि नाईल मग पुढे सुदानच्या दिशेने वाहत...
आपल्या समीकरणात बसत नाही. मात्र अस्वल सुद्धा तेवढेच भयानक आहेत , हे तिथे गेल्यावर कळलं. खूप ठिकाणी अस्वला नी केलेले नुकसान बघायला मिळालं. पण लोकांकडून त्या प्राण्यांना हानी किंवा इजा पोचव ली जात...
एन्ट्री करायचे आहे का, तेही विचारले . पण त्या सगळ्याला तिने नाही म्हटलं. मी चकित झाले, "तुम्ही असं कसं एवढ्या महत्त्वाच्या वस्तू देऊ शकता?" त्याच्यावर तिचे उत्तर खूप छान होतं. ती म्हणाली," जी माणसं...
स्वयंपाकाला बसवेल. तो फक्त हसला. "चल ग जरा मज्जा आहे" याला कसली मजा दिसते कळेना. माणूस नावाचा प्राणी कुठेही नव्हता. नेहमीचे अमेरिकन रेवन सुरुवातीला दिसले. रेबन म्हणजे आपल्या कावळ्याचा मोठा भाऊ,...
नजरेला, जाईन तिथे हिरवा रंग नेहमीच आकर्षून घेतो. अहो हिरवा रंग म्हणजे झाडं . खूप आवड असल्यामुळे अगदी बारकाईने सगळी झाडं बघितली जातात. इतक्या ठिकाणचे मोठे मोठे वृक्ष आणि सुंदर झाडं आजही लक्षात आहेत. ...
वाटून जातं. उंच उंच रेडवुड किंवा सिकोया ची झाडं असोत किंवा अगदी छोटसं मोगर्याचे किंवा गुलाबाचे झाड असो इतके प्राणापलिकडे जपलेली झाडं असतात ती आणि सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे येता जाता कोणी सहज म्हणून...
रस्त्यावर आपण भयानक असा ट्रॅफिक जॅम बघतो. त्याचं कारण असं काही नाही, प्रत्येकाला पुढे जायची घाई हेच असतं. आमचा परदेशी मित्र होता एकदा बरोबर, आणि ट्रॅफिक जॅम मध्ये अडकलो. त्याला इतके टेन्शन आले, तो...
गाई म्हशी रस्ता क्रॉस करत असतात, एखादा कुत्राच धावतो इकडून तिकडे, माणसे तर कायम जीवावर उदारच झालेली असतात, गाडीवाले पण कुठून कुठे कसे समोर येतील ह्याचा नेम नसतो. पण त्यामुळेच रस्त्या बरोबर...
नुकतीच दिवाळी संपली. नेहमी प्रमाणे आपण ती चांगलीच साजरी केली. प्रत्येकाच्या घरी त्यातले सगळे दिवस हे एका ठराविक पद्धतीने साजरे होतात. आम्हीही तसेच करतो. पण त्या निमित्ताने आज काही वेगवेगळ्या ठिकाणी...
आज एका छोट्या देशाबद्दल सांगणार आहे, व्हिएतनाम . नाव घेतलं तरी फारसं काही आपल्याला माहित नसतं किंवा अगदी थोडी माहिती आपल्या जवळ असते. साधारणपणे आपण कुठे जायचं म्हटलं की युरोप, ब्रिटन, अमेरिका ,...
तर आपण व्हिएतनाम बद्दल बोलत होतो. उण्यापुऱ्या चार दशकाच्या स्वातंत्र्योत्तर काळात त्यांनी प्रथम पर्यटनाला जास्ती महत्व दिले. जेव्हा परदेशी पर्यटक येतात तेव्हा त्या त्या देशात परदेशी चलन येते आणि...
देशाची खरी ओळख त्यांच्या खेड्यांमधून होते असं म्हणतात. शहरात सुद्धा देश वसतो पण खरी ओळख खेड्यांमधूनच. विएतनाम मध्ये हनोई आणि हो ची मिन्ह सिटी ही दोन मोठी शहरं वगळता बाकी देश मला खेड्यातच वाटला....
असाच अजून एक आवडलेला देश कंबोडिया. आधी अनेक लेख आणि पुस्तकांतून अत्यन्त विदारक परिस्थितीत भेटलेला देश . तिथली गरिबी, बेकारी, वेश्याव्यवसाय, बाल शोषण, काय न काय. ते सगळं वाचून खरं तर ह्या देशाच्या...
कम्बोडिया हा अत्यंत भयानक परिस्थितीतून होरपळून निघालेला देश लोकांनी खूप सावरून नेला. तिथे लक्षात राहते ती तिथली स्वच्छता. मी गाईड ला शाळेतल्या अभ्यासक्रमाविषयी विचारले. तिने सांगितले, शाळेतल्या...
आफ्रिकेत जायचे म्हणजे काही ठराविक देश आपल्या डोळ्यापुढे येतात, दक्षिण आफ्रिका, केनिया, कधीतरी टांझानिया आणि झिम्बाब्वे. मॉरिशस, सेशेल्स हे आफ्रिका खण्डात येतात हे आपल्याला जड जाते मानायला. मीही ह्या...
युगांडा, आफ्रिकेतला एक छोटासा देश. सुशेगात! ठेविले अनंते तैसेची रहावे चित्ती असू द्यावे समाधान! शांत आणि थंड माणसे. म्हणजे, आपण खूप शिकावं, धडपड करावी, पैसा कमवावा, अशी धारणाच नाही. अलीकडे शिक्षणाचे...